برای پایاننامهام دنبال یک کتابم؛ زبدهالبیان. یک کتاب درباره آیاتالاحکام که به زبان عربی نوشته شده. در نت سرچ کردم و به این مطلب رسیدم که قرار بوده تا آخرِ شهریور امسال ترجمه فارسیش به بازار بیاد. نسخه الکترونیکی کتاب را روی نرمافزار جامعفقهاهلبیت داشتم ولی برای مراجعه دائمی و زیاد ترجیح میدم نسخه چاپی و کاغذی کتاب را داشته باشم و برای همین به امید پیدا کردن نسخه عربی کتاب رفتم انقلاب. تقریباً مطمئن بودم که نسخه فارسیش را پیدا نمیکنم و برای همین از همان اول سراغِ نسخه اصل و عربی را گرفتم.
سراغ انتشارات درسی که اصلا نرفتم چون میدونستم کتابیه که ممکنه حتی اسمش به گوش خیلیها نخورده باشه و داشتن چنین کتابی فقط مختص بعضی از انتشاراتیهاست. سراغ همان چند تا انتشارات و مغازهای که فکر میکردم ممکنه کتابی با موضوع “آیاتالاحکام” داشته باشند رفتم، ولی فروشندگان یا اصلاً اسمش را نشنیده بودند یا چنین کتابی را نداشتند.
از هرکدامشان هم که پرسیدم چنین کتابی را کدام انتشارات میتونم پیدا کنم، هیچکس جوابِ مشخصی بهم نداد.
زبدهالبیان کتابیه که آیاتی که در قران درباره موضوعات فقهی بیان شده است را بررسی میکنه و تقسیمبندیهای کتاب هم تقریبا مشابه تقسیمبندی کتاب های فقهی است مثل کتاب الصلاه، کتاب الطهاره و … ولی پیدا کردن چنین کتابی در پایتخت یک کشور مسلمان خیلی سخته. کتابی که در زمینه ایات قران نوشته شده.
مساله این کتاب را میذارم کنار و پیدا نکردنش را به پای این میذارم که کتاب خیلی معروفی نیست و ممکنه در بین دانشجوها و حتی اساتید معارف هم ناشناخته باشه! و موضوع را کمی کلیتر نگاه میکنم. کتابهایی که در حوزه دین و علوم دینی در سالهای قبل نوشته شده؛ برای پیدا کردن چنین کتابهایی که محتوی علوم دینی دارند و توسط علما و نویسندگان سالها و قرنهای قبل نوشته شدهاند، انتشارات و موسسه خاصی وجود دارد؟ خیلی از این کتابها منبع اصلی و مهم علوم دینی هستند ولی پیدا کردن آنها گاهی به اندازه سختی نوشتنشان توسط نویسنده با امکانات محدود زمان قدیم میشود!
یادم هست چند سال پیش هم مقالهای مینوشتم که باید یکی از کتابهای فیض کاشانی را بررسی میکردم، کتابخونهای نبود که برای پیدا کردن این کتاب سر نزنم و آخر نسخه الکترونیکیاش را فقط تونستم پیدا کنم. یکی از کتاب های شیخ صدوق را هم برای همان مقاله میخواستم که فقط نسخه سنگیاش در کتابخانه مجلس بود و بس!
وقتی در خیابان انقلاب و بین انتشاراتیها میچرخیدم و سراغ کتاب م را میگرفتم، این سوال مدام در ذهنم بود که یعنی انتشارات خاصی برای چاپ این آثار و کتب در ایران و جمهوری اسلامی نداریم؟ مسلماً داریم و من از بودنشان خبر ندارم. یا در تهران شعبه ندارند و در قم یا مشهد مستقر هستند، گفتم بنویسم اینجا، شاید کسی بداند انتشارات خاصی در جمهوری اسلامی این نوع کتابها را چاپ میکند یا خیر؟ اصلا نیازی به چاپ مجدد این کتب داریم یا نه؟ این کتابها باید در همان نسخههای سنگی و خطی بمانند و بروند در موزه! دانشجو و طلبههای امروزی چه نیازی به کتب چند قرن پیش دارند؟!