برای پایان‌نامه‌ام دنبال یک کتاب‌م؛ زبده‌البیان. یک کتاب درباره آیات‌الاحکام که به زبان عربی نوشته شده. در نت سرچ کردم و به این مطلب رسیدم که قرار بوده تا آخرِ شهریور امسال ترجمه فارسیش به بازار بیاد. نسخه الکترونیکی کتاب را روی نرم‌افزار جامع‌فقه‌اهل‌بیت داشتم ولی برای مراجعه دائمی و زیاد ترجیح میدم نسخه چاپی و کاغذی کتاب را داشته باشم و برای همین به امید پیدا کردن نسخه عربی کتاب رفتم انقلاب. تقریباً مطمئن بودم که نسخه فارسیش را پیدا نمی‌کنم و برای همین از همان اول سراغِ نسخه اصل و عربی را گرفتم.
سراغ انتشارات درسی که اصلا نرفتم چون می‌دونستم کتابیه که ممکنه حتی اسمش به گوش خیلی‌ها نخورده باشه و داشتن چنین کتابی فقط مختص بعضی از انتشاراتی‌هاست. سراغ همان چند تا انتشارات و مغازه‌ای که فکر میکردم ممکنه کتابی با موضوع “آیات‌الاحکام” داشته باشند رفتم، ولی فروشندگان یا اصلاً اسمش را نشنیده بودند یا چنین کتابی را نداشتند.
از هرکدام‌شان هم که پرسیدم چنین کتابی را کدام انتشارات میتونم پیدا کنم، هیچ‌کس جوابِ مشخصی بهم نداد.
زبده‌البیان کتابیه که آیات‌ی که در قران درباره موضوعات فقهی بیان شده است را بررسی میکنه و تقسیم‌بندی‌های کتاب هم تقریبا مشابه تقسیم‌بندی کتاب های فقهی است مثل کتاب الصلاه، کتاب الطهاره و … ولی پیدا کردن چنین کتابی در پایتخت یک کشور مسلمان خیلی سخته. کتابی که در زمینه ایات قران نوشته شده.
مساله این کتاب را میذارم کنار و پیدا نکردنش را به پای این میذارم که کتاب خیلی معروفی نیست و ممکنه در بین دانشجو‌ها و حتی اساتید معارف هم ناشناخته باشه! و موضوع را کمی کلی‌تر نگاه می‌کنم. کتابهایی که در حوزه دین و علوم دینی در سال‌های قبل نوشته شده؛ برای پیدا کردن چنین کتابهایی که محتوی علوم دینی دارند و توسط علما و نویسندگان سال‌ها و قرن‌های قبل نوشته شده‌اند، انتشارات و موسسه خاصی وجود دارد؟ خیلی از این کتابها منبع اصلی و مهم علوم دینی هستند ولی پیدا کردن آنها گاهی به اندازه سختی نوشتن‌شان توسط نویسنده با امکانات محدود زمان قدیم میشود!
یادم هست چند سال پیش هم مقاله‌ای می‌نوشتم که باید یکی از کتابهای فیض کاشانی را بررسی میکردم، کتابخونه‌ای نبود که برای پیدا کردن این کتاب سر نزنم و آخر نسخه الکترونیکی‌اش را فقط تونستم پیدا کنم. یکی از کتاب های شیخ صدوق را هم برای همان مقاله می‌خواستم که فقط نسخه سنگی‌اش در کتابخانه مجلس بود و بس!
وقتی در خیابان انقلاب و بین انتشاراتی‌ها می‌چرخیدم و سراغ کتاب م را می‌گرفتم، این سوال مدام در ذهنم بود که یعنی انتشارات خاصی برای چاپ این آثار و کتب در ایران و جمهوری اسلامی نداریم؟ مسلماً داریم و من از بودنشان خبر ندارم. یا در تهران شعبه ندارند و در قم یا مشهد مستقر هستند، گفتم بنویسم اینجا، شاید کسی بداند انتشارات خاصی در جمهوری اسلامی این نوع کتابها را چاپ میکند یا خیر؟ اصلا نیازی به چاپ مجدد این کتب داریم یا نه؟ این کتابها باید در همان نسخه‌های سنگی و خطی بمانند و بروند در موزه! دانشجو و طلبه‌های امروزی چه نیازی به کتب چند قرن پیش دارند؟!
سلام. راستش من نمیدونم چنین انتشاراتی هست یا نه و تنها با مشاهده ی مشکلات طلاب برای پیدا کردن این نوع کتاب ها حتی در قم و مشهد می تونم احتمال بدهم دلسوز این دست کتابها بسیار بسیار کم است. شاید به خاطر زبان عربی کمتر کسی سراغ آنها رفته باشد. احیانا بعضی هاشان هم به دلایل ممیزی دیگر تجدید چاپ نمی شوند. خلاصه اگر جواب درستی برای سوالتان پیدا کردید ما را هم بی نصیب نگذارید.
علیکم السلام
ظاهرا چند تا انتشارات هست ولی خیلی محدود و اکثرا هم به نرم افزارها و نسخه های دیجیتال سپردن!
یکی از دوستان هم نظر خوبی اینحا نوشتند
چندتا نکته؛
1- کتابهایی چاپ میشوند که مخاطب دنبالشان باشد. این یک مسئله ی منطقی است. صنعت چاپ، یک تجارت است و دنبال مخاطب. هرچقدر هم تخصصی باشد موضوع کارش، باز این مسئله صادق است؛ دنبال مخاطب تخصصی است. پس نیمشود انتظار داشت وقتی مخاطب نیست، ناشری بیاید و جاپ کند کتااب را.
2- با این همه، بعضی ناشرها کارشان دقیقا همین امر است. یعنی چاپ کتابهایی که ارزش تاریخی دارند از نظر علمی، برای مخاطب خاص و تخصصی. در زمینه های مختلف. شهیرترین شان، یکی انتشارات کتابخانه ی مجلس است، یکی مرکز نشر میراث مکتوب، یکی کتابخانه ی آیت الله مرعشی، یکی مرکز حفظ و احیای نسخ خطی، و در فازی دیگر، موسسه آل البیت، بوستان کتاب، و چند موسسه ی دیگر. اینها کارشان یا فقط این زمینه است، یا در ضمن کارهای علمی، کارهای قدیمی را هم بازجاپ میکنند.
3- و در نهایت، منطقی ترین راه برای استفاده ی از این کتابها در کارهای موردی، همان استفاده از برنامه های اسلامی و پی دی اف ها است. به دلائل مختلف. با این همه اگر به خود کاغذ ارادت خاص دارید، یک راه دیگر هم هست که در قم بسیار متداول است. اینکه نسخه ی پی دی اف کتاب را، بعضی اشخاص هستند که تبدیل به کتاب چاپی میکنند. با قمیتی معادل یا کمتر از کتابهای چاپی و با همان کیفیت تقریبا. این هم راه خوبی است.
سلام علیکم
متشکرم ازتوضیحات و نکاتی که نوشتید.
چند نفر دیگر هم کمک و راهنمایی ام کردند، مشکل من حداقل دارد رفع میشود.
خوب بگرد پیدا کن دیگه خو
متشکر از نظر شما! 🙁
میشه از کتابخانه دانشگاه امانت گرفت،
برو کوچه حاج نایب انتشارات مرتضوی شاید داشته باشد
جوینده یابنده است.
سلام
ممنونم از لطفتان / مدرسه عالی هم ظاهرا کتاب را داره ولی هنوز نتونستم وقت بذارم و برم امانت بگیرمش.
این پست هم نه به خاطر مطرح کردن مشکل خاص خودم، بلکه به خاطر مطرح کردن و نوشتن چنین فقری در جامعه مون نوشتم.
حیفه که این کتاب ها فقط به نرم افزارها سپرده بشه و هیچ اثر مکتوبی ازشون نمونه.
سلام
قدم شما و نقد و نظرهاتون سر چشم
و علیکم‌السلام
جوابِ سلام واجب است …
چرا به کتابخانه ی مدرسه عالی سپهسالار نمیرید ؟
اونجا مطمئنا هست
🙂
بله ممنونم از نظر شما، امروز دقیقا همین کار را کردم و نتیجه هم گرفتم.
اسم ماژور Comment Reply Notification است